Rozmowa z  Marzeną Mańturz, doradcą zawodowym  w Wojewódzkim Urzędzie Pracy w Warszawie

Jakie działania trzeba podjąć, żeby dobrze wybrać zawód?

Można pójść dwiema drogami - zastanowić się samodzielnie albo skorzystać z pomocy specjalistów. W obu przypadkach trzeba będzie zacząć od analizy swoich doświadczeń i dotychczasowych pomysłów na zawodową przyszłość. Warto odpowiedzieć sobie na pytanie, czy mamy już jakiś pomysł, a jeśli tak, skąd on się wziął. Czy chcemy wiązać swoją przyszłość z danym zawodem, np. tylko dlatego, że dobrze go znamy, bo wykonują go nasi rodzice, czy też jest to nasz przemyślany wybór. Należy przy tym pamiętać, że kierunek studiów jest tylko ścieżką, która prowadzi nas do uzyskania kwalifikacji niezbędnych do wykonywania danego zawodu a nie celem samym w sobie. Dlatego też warto na decyzje zawodowe patrzeć w szerszej perspektywie. Wybierając zawód należy brać pod uwagę zarówno wymagania rynku pracy, jak i własne preferencje i zasoby.

W jakiej sytuacji warto udać się do doradcy zawodowego?

Na przykład, gdy ktoś czuje, że pomysł, który ma na swoje życie zawodowe, nie spotyka się z aprobatą otoczenia. Albo rodzice odradzają, bo „ty się do tego nie nadajesz” lub „to nie jest dobry zawód w dzisiejszych czasach”. Czyli w każdym przypadku, gdy istnieje jakaś sprzeczność między własnymi chęciami, aspiracjami a reakcją naszego otoczenia. Wówczas niezbędna jest wnikliwa analiza.

Co w sytuacji, gdy komuś wydaje się, że mógłby wykonywać każdy zawód?

To też jest przesłanka, by skorzystać z pomocy specjalisty. Być może okaże się, że ta osoba ma tak szerokie zainteresowania, że na tym etapie nie będzie w stanie podjąć precyzyjnej decyzji.  Doradcy zawodowi starają się taką osobę maksymalnie przybliżać do wyboru jak najbardziej dla niej odpowiedniego. Być może będzie to wybór studiów pozwalających na poznanie określonej dziedziny, ale wybór bardziej ogólny, daleki od wskazania konkretnego zawodu.

Co jeśli ktoś ma pomysł na swój zawód, ale jest on zupełnie nierynkowy, bo to na przykład bardzo niszowa, hermetyczna branża?

Wtedy proponowałabym najpierw bardzo dobrze poznać ten wymarzony zawód, na przykład spotkać się z osobami, które go wykonują i zebrać jak najwięcej informacji. W ten sposób można zweryfikować swoje wyobrażenia o danej pracy, a także dostrzec inne możliwości wykorzystania swoich zainteresowań. Żyjemy w czasach, które dają możliwość dostępu do wielu informacji, ale nie zawsze wiedza, po którą sięgamy jest wystarczająca. Jeśli chodzi o zawody, to zwykle czerpiemy ją z mediów, od rodziny i znajomych, a także z własnych doświadczeń. Trzeba jednak pamiętać, że to, co uda nam się zaobserwować, stykając się z przedstawicielami zawodów, to jedynie fragment rzeczywistości. Zachęcam do bardzo dokładnej analizy zawodu, którego wybór rozważamy. Często dobra znajomość zawodu jest wystarczająca do podjęcia satysfakcjonującej decyzji.

Z drugiej jednak strony decyzja o wyborze zawodu nie jest taka ostateczna. W zasadzie ciągle trzeba dopasowywać się do rynku pracy, dokształcać się, a nawet zupełnie przebranżawiać.

Na pewno warto mieć taką świadomość, że decyzje zawodowe będziemy podejmować na przestrzeni całego naszego życia. Po studiach zaczną się kolejne etapy, które będą wymagały kolejnych wyborów, niezależnie od tego, czy będziemy tego chcieli, czy nie. Dlatego warto patrzeć na swoją przyszłość w nieco szerszy i bardziej elastyczny sposób. Wyznaczyć sobie cel, ale podchodzić do niego ze świadomością, że kiedyś trzeba będzie podejmować kolejne decyzje i to bez względu na to, ile wysiłku włożyliśmy w podjęcie tej pierwszej, o wyborze kierunku studiów.